شماره 514 | ۷ فروردین ۱۴۰۵

با وجود افت قیمت نفت، میانگین هفتگی قیمت نفتا شاخص فوب خلیج فارس با 12 دلار افزایش به 1,018 دلار/تن رسید و دامنک پالایش با رشد قابل توجه 19 دلاری به منفی 28 دلار/بشکه رسید. بازار نفتا تحت حمایت تحولات خاورمیانه رشد قابل توجهی را تجربه نموده و اختلال تردد در مسیر تنگۀ هرمز تامین خوراک کراکرهای آسیایی را با مشکل مواجه کرده است. در این شرایط، رفع موقت تحریم‌های روسیه سبب روی آوردن خریداران به نفتای این کشور شده بود که در هفتۀ اخیر با حملۀ اوکراین به تاسیسات گازی نواتک در اوست لوگا، امکان تامین نفتا از روسیه نیز با ابهام مواجه شده است. لازم به ذکر است که بیش از نیمی از نفتای ارسالی روسیه به بازارهای آسیایی از طریق نواتک صورت می‌گیرد و این امر می‌تواند تامین نفتا از سوی روسیه را مختل نماید. در سمت تقاضا، دامنک اتیلن-نفتا با رشد 108 دلاری به 324 دلار/تن رسیده که بالای حد سربه‌سری کراکرها است اما باتوجه به اینکه این اتفاق عمدتا ناشی از رشد قیمت اتیلن به دلیل کمبود خوراک و کاهش نرخ فعلیت واحدها صورت گرفته است، نمی‌تواند تقاضا را تقویت نماید، ضمن اینکه در شرایط کنونی مطلوبیت خوراک گازمایع بالاتر است. انتظار می‌رود بازار نفتا همچنان عمدتا تحت تاثیر تحولات بالادستی و مشکلات موجود در بخش عرضه قرار داشته باشد و حمایت‌های خود را حفظ نماید. 

میانگین هفتگی قیمت MTBE شاخص فوب سنگاپور نیز به دنبال کاهش قیمت بنزین افت 59 دلاری را ثبت نمود و به 995.5 دلار/تن رسید. جنگ خاورمیانه سبب شده قیمت بنزین و نفت در بالادست حمایت شده و به دنبال آن سطوح قیمت MTBE نیز افزایش یابد. با این حال، MTBE هنوز پایین‌تر از حد بالای 5 سال اخیر خود قرار دارد و MTBE Factor به شدت سقوط نموده است. با وجود افت قیمت در سنگاپور، قیمت‌ها در داخل چین افزایش یافته و محموله‌های کمتری برای ارسال به سنگاپور پیشنهاد شده است. علت اصلی حمایت قیمتی در چین را می‌توان به بالا رفتن قیمت خوراک بوتان و کاهش نرخ فعالیت واحدهای تولیدی مربوط دانست. به نظر می‌رسد باتوجه به ادامۀ جنگ خاورمیانه و عدم چشم‌انداز روشن برای زمان اتمام آن بازار MTBE نیز در میانۀ حمایت‌های بالادستی، کاهش نرخ تولید و تقاضای مکزیک و شیلی (ناشی از شرایط فورس ماژور در لیوندل باسل ایالات متحده به دلیل آتش‌سوزی خطوط لوله) در کوتاه‌مدت حمایتی باقی بماند؛ اما MTBA Factor سطوح ضعیف خود را حفظ نماید. 

میانگین هفتگی قیمت PX شاخص فوب کرۀ جنوبی با 11 دلار کاهش به 1,226 دلار/تن رسید. ارسال بنزین از غرب به شرق سوئز سبب شده بخشی از نگرانی‌های ناشی از ضعف عرضۀ بنزین تعدیل شده و رقابت برای MX در بخش بلندینگ کاهش یابد. با این حال کاهش نرخ فعالیت ناشی از تاخیر تامین خوراک نفتا سبب شده محدودیت عرضه در بازار PX وجود داشته باشد. در آخرین مورد، شرکت فورموسای تایوان به دلیل عدم امکان تامین خوراک شرایط فورس ماژور اعلام نموده است. این امر حدود 50 درصد تولید را تحت تاثیر قرار خواهد داد. رشد سریع قیمت خوراک در بالادست سبب شده حاشیۀ سود واحدهای تولیدی کاهش یابد و دامنک پارازایلن- نفتا با میانگین 143 دلار/تن پایین‌تر از حد سربه‌سری 300-280 دلار/تن قرار گیرد. قیمت بالای خوراک و موجودی مطلوب PTA سبب کاهش تمایل خریداران این بخش شده است و PX داخلی ارزان‌تر، تمایل به واردات چین را کاهش داده است. 

عربستان که در کنار امارات متحده عربی، در جنگ مواضع خصمانه‌ای علیه تهران داشته و به زعم ترامپ از تأمین‌کنندگان اصلی مالی ایالات متحده در این نبرد گسترده است، علاوه بر در اختیارگذاشتن پایگاه‌های نظامی و فرودگاه‌های خود به جبهه آمریکایی-صهیونیستی، پس از قطر، دیگر کشور عربی است که در ارتباط با اوکراین، سعی در مقابله با حملات پهپادی ایران دارد. این کشور همواره در تلاش است تا با توجه به بسته ماندن تنگه هرمز، نفت را به طور رسمی از بندر یَنبُع صادر کند. طبق داده‌ها، صادرات نفت از این بندر در ماه مارس به‌طور چشمگیری رشد کرده و از حدود ۸۰۰ هزار بشکه/ روز به حدود ۳.۹۴ میلیون بشکه/ روز رسیده است. بندر ینبع از طریق خط لوله شرق–غرب به طول حدود ۱۲۰۰ کیلومتر به میادین نفتی شرق عربستان متصل است و به این کشور اجازه می‌دهد بخشی از صادرات نفت خود را بدون عبور از تنگه هرمز به بازارهای جهانی ارسال کند. گزارش‌ها همچنین نشان می‌دهد عربستان قصد دارد ظرفیت صادرات نفت از این مسیر را در آینده به حدود ۵ میلیون بشکه / روز برساند تا گزینه‌های بیشتری برای صادرات انرژی در اختیار داشته باشد. باید توجه داشت که با توجه به استمرار جنگ و افزایش فشارها بر تهران، علاوه بر حزب‌الله لبنان، جبهه انصارالله یمن نیز به طور رسمی وارد جنگ شده و علاوه بر وعده بستن تنگه هرمز، این خط لوله را به عنوان یکی از اهداف آتی خود معرفی کرده است.